Jak właściwie powstają dywany?
Węzełkowanie, tkanie, tuftowanie (co takiego?!), igłowanie: każda z tych technik jest wykorzystywana w produkcji dywanów. Nazwy brzmią prosto, ale sama technika już nie. Na czym polegają poszczególne techniki tkania i jak się je stosuje?
Tuftowanie dywanów
Zacznijmy od terminu, o którym pewnie jeszcze nie słyszałeś: tuftowanie. Ta technika służy do produkcji dywanów wysokopolowych w najróżniejszych kształtach i rozmiarach. Te miękkie matki łazienkowe pod prysznicem? Duża szansa, że powstały właśnie metodą tuftowania. Sztuczna murawa na boisku lokalnego klubu piłkarskiego? Najpewniej też.
Technikę opracowano w latach 50. XX wieku w Stanach Zjednoczonych, a wywodzi się ona z zasady działania maszyn do szycia, tylko na dużo większą skalę. W wielometrowych maszynach osadzone są dziesiątki igieł, które przepychają przędzę przez tkaninę bazową. Powstają w ten sposób pętelki, z których można uformować niskopolowy dywan w stylu vintage. Pętelki można też przeciąć, uzyskując niski lub wysoki włos. Zmieniając wysokość, przędzę i kolory, można tworzyć różnorodne wzory. Do precyzyjniejszych prac tuftowanie wykonuje się także ręcznie.
Tkanie dywanów
Tkanie dywanu trwa nieco dłużej niż tuftowanie. Efekt jednak wcale nie jest gorszy! Tkanie dywanów to technika sięgająca starożytności, która przez lata była stale udoskonalana. Podstawa tkania jest właściwie bardzo prosta: chodzi o przeplatanie nici ułożonych poziomo i pionowo. Pionowe nici, zwane osnową, są naprężone i tworzą szereg równoległych pasm. Prostopadle do nich prowadzi się nici wątku, przeplatając je przez osnowę. Ponieważ zasada tej techniki jest tak prosta, można ją zastosować do najróżniejszych materiałów, takich jak wełna, jedwab czy bawełna. Na tej podstawie powstało wiele metod tkania rozmaitych wzorów.
Pięknem tkania jest jego autentyczny charakter. Tkanie dywanu to prawdziwe rzemiosło, przekazywane z pokolenia na pokolenie. Tworzenie wzorów poprzez modyfikowanie osnowy i/lub wątku to precyzyjna praca, często wykonywana ręcznie. Dopiero wtedy powstają unikatowe wzory w tkanych dywanach, które nadają im wyjątkowy wygląd. Technika tkania powstała w regionach Bliskiego Wschodu, gdzie od wieków powstają najwspanialsze realizacje. Na zachód dotarła w XIX wieku, gdy popyt wyraźnie wzrósł. Aby sprostać zapotrzebowaniu, przędzę zaczęto coraz częściej tkać maszynowo. Do dziś, obok tkanych maszynowo dywanów, znajdziesz też mnóstwo dywanów tkanych ręcznie z całego świata.
Węzełkowanie dywanów
Węzełkowanie dywanów to wyjątkowa forma rzemiosła. Technika jest niezwykle pracochłonna, dzięki czemu powstaje piękny efekt końcowy! Podobnie jak przy tkaniu, podstawą techniki są nici wątku i osnowy. Po każdej nici wątku wiązany jest rząd węzełków. Końce węzełków są przycinane, tworząc miękki włos. Przeciętny węzełkarz wiąże od 6000 do 8000 węzełków dziennie. Przeciętny dywan węzełkowy zawiera około 2 milionów węzełków. Można sobie łatwo wyobrazić, ile czasu zajmuje związanie takiego dywanu. Mimo to dywany węzełkowe stanowią wyjątkowe uzupełnienie wnętrza.
Technika igłowania
Technika igłowania tworzy tak zwany filc igłowany. Te trwałe płaty materiału powstają z runa włókienniczego i suchych nici wełnianych, splecionych ze sobą za pomocą niezliczonych igieł z drobnymi zadziorami, wielokrotnie przepychanych przez materiał. Efekt można nazwać niemal niezniszczalnym. Ta technika jest często stosowana w miejscach o dużym natężeniu ruchu, na przykład w biurach czy przestrzeniach publicznych. Ponieważ materiał jest bardzo płaski, jego wytrzymałość skupiona jest w mocno sprasowanych włóknach. Dzięki temu woda nie ma miejsca między włóknami, co sprawia, że filc igłowany jest odporny na wilgoć. To samo dotyczy zabrudzeń, filc nie zostawia dla nich miejsca. Najstarsze znane fragmenty filcu igłowanego pochodzą sprzed około 7000 lat przed naszą erą. Biorąc pod uwagę te właściwości i ten fakt historyczny, można śmiało stwierdzić, że materiał ten posłuży przez długi czas!